سومین جلسه نشانه شناسی سینما روزیکشنبه سوم مهر در شهرکتاب توسط دکتر امیر علی نجومیان  برگزار شد.

دراین جلسه پس ازبررسی فیلم «دیگران» به کارگردانی آلخاندرو آمنبار از لحاظ روایت‌شناسی و نقطه نظر، به مبحث ترامتنیت اشاره شد. رابطه  ترامتنیت در5 شکل خلاصه می‌شود. رابطه  بینامتنیت، رابطه فرامتنیت، رابطه بیش‌متنیت، رابطه سرمتنیت و رابطه پیرامتنیت. بینامتنیت عبارت است از حضوریک متن درمتن دیگر، فرامتنیت، تفسیریک متن بر متن دیگراست. بیش‌متنیت به تلفیق یک متن با متنی قبل و یا بعد آن گفته می‌شود، سرمتنیت زمانی است که متنی زیر شمول متنی دیگر می‌شود و درنهایت پیرامتنیت زمانیست که متنی آستانه ورود متنی دیگر می‌شود.

پس از آن، نجومیان به مبحث نشانه‌شناسی روانکاوانه فیلم اشاره کرد و نظریه‌های «دال خیالی متز» و «اشتیاق و خیرگی لاکان» را معرفی کرد. در نیمه قرن بیستم، نگاه نشانه‌شناختی-روانشناختی لاکان انقلابی را در روانکاوی ایجاد کرد. لاکان تاکید می‌کند که برای فروید بحث نشانه‌ها و زبان آنچنان جدی نبوده است. در واقع فروید به این مساله توجه نکرده است که نظام زبان بر ناخودآگاه هم سیطره دارد.

نجومیان  با اشاره به این مساله که ورود به عالم نشانه‌ای (یا به تعبیر لاکان، نمادین)، ورود به عالم فقدان است، گفت: نشانه‌ها برای آن چیزهایی هستند که وجود ندارند. درواقع وجود نشانه دلیلی است بر نبود مرجع و به دلیل این فقدان، ‌اشتیاق شکل می‌گیرد. پس دال‌ها از نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر می‌رسند و ما با حرکت بی‌پایان از دالی به دال دیگر مواجهیم، در واقع، مجوعه‌ای از دال‌های بدون مدلول.

متز اعتقاد دارد که هر فیلم ببیننده خودش را می‌سازد و هر بیننده فیلم خودش را. هر فیلم نتیجه رویا‌پردازی هر تماشاگراست و درعین حال تماشاگر، معلول فیلم‌هایی است که می‌بیند.

در ادامه سه نظریه آپاراتوس، ‌تماشاگر و خیرگی مورد بررسی قرار گرفت.

و پایان‌ بخش جلسه، مبحث لذت بصری و سینمای روایی بود که نجومیان از دیدگاه لورا مالوی به آن پرداخت.

کارگاه  نشانه‌شناسی سینما روزهای یکشنبه درشهرکتاب بهشتی توسط  کترامیرعلی نجومیان برگزارمی‌شود.

 

 

 نسترن صادقی

شنبه ٩ مهر ۱۳٩٠ساعت ۱٠:٠٧ ‎ق.ظ توسط جوجه زبانشناس نظرات ()