جرالد کتز؛ فیلسوف زبانشناس

 

"جرالد کتز" استاد زبانشناسی و فلسفه دانشگاه نیویورک در مدت حیاتش 11 کتاب و بیش از 75 مقاله در مورد فلسفه و زبان به رشته تحریر درآورد.کار او ریشه در سنت چامسکیایی در زبانشناسی و زبان فلسفه دارد.

خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا): فارغ‌التحصیلان قدیم زبانشناسی در جواب این سوال که کتز را به یاد دارید، با هیجان می‌گویند: بله. بله. کتز و پستال ‌یا کتز و فودور.

حق دارند. این تئوری‌های مشترک بسیار معروفند و در تمام کتاب‌های درسی آمده است اما جرالد کتز خود به تنهایی هم زبانشناس و فیلسوف بزرگی است که بیش از شش سال از مرگش نمی‌گذرد.

جرالد جاکوب کتز(Jerrold Jacob Katz) در 14 جولای 1932 در واشنگتن به دنیا آمد. در 22 سالگی موفق به دریافت درجه لیسانس از دانشگاه جورج واشنگتن شد. پس از خدمت در یگان ضداطلاعات ارتش در سال‌های 1954 تا 1956، موفق به کسب مدرک دکترای فلسفه خود از دانشگاه پرینستون در1960 شد.

او تدریس خود را در دانشگاه MIT آغاز کرد و سهم عمده‌ای در پیشبرد فلسفه معاصر زبان که توسط همکارش نوام چامسکی معرفی شده بود، داشت. 

یک سال بعد به معاونت پژوهشی گروه زبانشناسی MIT برگزیده و بعد در سال 1963 دانشیار فلسفه در همان دانشگاه شد. او به سرعت ارتقا پیدا کرد و در سن 43 سالگی استاد برگزیده گروه فلسفه و زبانشناسی مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه نیویورک شد و تا پایان عمر در همانجا مشغول بود.

کارهای وی به خاطر استقلال فکری بالا و تمرکز روی مباحث اساسی در فلسفه زبان، ‌زبانشناسی و ریاضیات منحصر به فرد بود.

کار او ریشه در سنت چامسکیایی در زبانشناسی و زبان فلسفه دارد. ولی بعدها نظریه چامسکی را که زبانشناسی شاخه‌ای از روانشناسی است، رد کرد. 

شهرت کتز به ارائه نظریه معناشناسی برای دستور زایشی چامسکی بود که در آن زمان نظریه زبانشناسی نداشت.

تمرکز اصلی وی بر معناشناسی زبان طبیعی و نظریه معناشناسی برای فلسفه زبان، متافیزیک،‌ معرفت‌شناسی است. کتز کارش را به این امید شروع کرد که نگاهی علمی به معنا، برخی مشکلات فلسفه آنگلو آمریکایی قرن بیستم را حل کند. هرچند کارش بعدها تغییر و گسترش پیدا کرد و منجر به تفکری در معنی‌شناسی شد که برای چهل سال فکرش را درگیر کرده بود.

او در کتاب «نظریه معناشناسی» خود به بررسی رابطه میان ساخت جمله و معناشناسی می‌پردازد. همچنین در برخی از کتابهایش به قیاس بین زبانشناسی و ریاضیات پرداخته و دیدگاه علمی‌ای نسبت به معناشناسی پدید آورد.

همسرش ویرجینیا والیان، ‌استاد روانشناسی و زبانشناسی دانشگاه هانتر و نیویورک بود.

کتز هرگز نتوانست انتشار کتاب Sense, Reference & philosophy را با چشمان خود ببیند چرا که درست یکروز پس از امضای قرارداد این کتاب با انتشارات دانشگاه آکسفورد، در جنگ با سرطانی که سال‌ها گریبانگیرش بود مغلوب شد و با 69 سال سن در روز هفتم فوریه 2002 در مرکز سرطان منهتن چشم از جهان فرو بست. 

برخی از آثار ارزشمند او عبارتند از:
1972: Semantic Theory 
1981: language & Other Abstract Objects  
1986: Abstract Cogitations 
1990: Metaphysics of Meaning
1997: Realistic Rationalism
1998: Mentalism in Linguistics 
2004: Sense, Reference & philosophy 

متاسفانه هیچ کدام از آثار او تاکنون به زبان فارسی ترجمه نشده‌اند.

/ 5 نظر / 111 بازدید
رضا

سلام.ممنون از راهنماییت.میخواستم بدونم درسهای تخصصی زبان شناسی به انگلیسی تدریس میشه یا فارسی؟

رضا

سلام.بازم سئوال دارم[نیشخند].نشانه شناسی جزئ گرایشهای زبان شناسی در مقطع دکتری هست؟شنیدم تو ایرانم هست.ممنون

الهه

سلام. از مطالب مفیدی که در اختیار ما میذارید ممنونم.یه سوال دارم اگه کمکم کنید ممنون میشم. همون طور که میدونید برای وام گیری از الگوهای مختلفی استفاده میشه مثلا گرته برداری یا ترجمه قرضی و غیره.سوال من اینه که چطوری بفهمیم که واژه ای خاص مثلا تعبیر قرضیه یا ترجمه ؟آیا فرهنگ لغتی خاص به ما کمک میکنه؟ خواهش میکنم اگه براتون مقدوره هر چه زودتر منو راهنمایی کنید.[گل]

کلاغ

سلام ... من باید تبریک بگم بهتون و تشکر فراوان کنم که چنین وبلاگی زدید ... مطمئنم که در آینده وبلاگ شما مرجعی برای زبانشناسی میشه ... به عنوان یک دانشجوی زبانشناسی و یه دوستار اون ازتون ممنونم

سارا

میخواستم بدونم در مورد کتاب زبان فهمها چیزی میدونید یا در مورد نویسندش بهین اربابی؟ خواهش میکنم جواب را برام میل بزنید